1800-222-222
contact [at] mehbang.net

مِهبانگ ، بانگِ دانش و خرَد

برای حمایت از ما ، یکی از ما باشید
17 جولای 2016

تصویر هابل از قلب تپنده‌ی سحابی خرچنگ

/
نوشته شده توسط
/
دیدگاه0

نگاهی دقیق به ژرفای هسته‌ی سحابی خرچنگ، این نمای نزدیک از قلب تپنده‌ی یکی از تاریخی‌ترین بقایای یک اَبَر-نو-اختر (ستاره‌ی در حال انفجار) را به‌دست می‌دهد که بسیار مورد مطالعه بوده است. بخش درونی، ضربان‌های ساعت-مانندی از تابش و سونامی‌هایی از ذرات باردار واقع در میدان‌های مغناطیسی بیرون می‌دهد.

ستاره‌ی نوترونی در مرکز سحابی خرچنگ، تقریبن جرمی یکسان با خورشید دارد اما چنان به‌شکل یک کره‌ی بسیار متراکم، فشرده شده که قطرش تنها چند کیلومتر است. این ستاره‌ی نوترونی که ۳۰ بار در هر ثانیه چرخش دارد، شعاع‌هایی از پرتوهای قابل شناسایی از انرژی را به بیرون پرتاب می‌کند که مانند ضربان است.

این تصویر تلسکوپ فضایی هابل (متعلق به ناسا) بر منطقه‌ای پیرامون آن ستاره‌ی نوترونی (مورد سمت راست از دو ستاره‌ی روشن در حدود مرکز این تصویر) و باقی‌مانده‌‌های ریسه‌ای به‌دور آن که در حال پراکندن و گسترده شدن اند، متمرکز شده است. نگاه تیزبین هابل، جزئیات پیچیده‌ای از گاز درخشان (که به رنگ سرخ درآمده) را نشان می‌دهد که آمیخته‌ای چرخان از حفره‌ها و ریسه‌ها را تشکیل داده است. درون این پوسته، نوری آبی‌رنگ و شبح‌مانند است. این نور، تابشی است که توسط الکترون‌هایی منتشر شده که به‌شکل مارپیچ و با سرعتی نزدیک به سرعت نور در میدان مغناطیسی نیرومند در اطراف هسته‌ی خردشده‌ی ستاره می‌گردند.

این ستاره‌ی نوترونی، نمایشگاهی از فرآیندهای شدید فیزیکی و ویران‌گری باورنکردنی کیهانی است. رشته‌هایی روشن از این ستاره‌ی نوترونی با سرعتی برابر با نیمی از سرعت نور، بیرون می‌آیند تا حلقه‌ای گسترش‌یابنده را بسازند. تصور می‌شود که این رشته‌ها از یک موج شوک سرچشمه بگیرند که بادهای پُرسرعت حاصل از ستاره‌ی نوترونی را به ذرات بسیار پُر-انرژی تبدیل می‌کند.

هنگامی‌که نخستین بار این ردّ تابش “ضربان قلب” در سال ۱۹۶۸ کشف شد، ستاره‌شناسان دریافتند که نوع تازه‌ای از اجرام نجومی را کشف کرده‌اند. اکنون ستاره‌شناسان، آن را الگویی ثابت از یک گروه از بقایای ابرنواخترها به نام «تَپ اختر»ها (یا ستاره‌های نوترونیِ دارای چرخش سریع) می‌دانند. این اجرام بین-ستاره‌ای [برای ما کاربردی مانند] “نور فانوس دریایی” [دارند] و برای انجام آزمون‌های مشاهده‌ای در مورد انواع پدیده‌های نجومی، از جمله اندازه‌گیری امواج گرانشی، بسیار ارزشمند اند.

مشاهدات ابرنواختر «خرچنگ» در سال ۱۰۵۴ میلادی توسط اخترشناسان چینی به ثبت رسید. این سحابی، که به‌اندازه‌ی کافی روشن است تا با تلسکوپ‌های آماتور نیز قابل دیدن باشد، در فاصله‌ی ۶۵۰۰ سال نوری از ما و در صورت فلکی گاو قرار دارد.

برگردان به فارسی از تیم مِهبانگ

بن‌مایه

تصویر متعلق است به:

 (NASA and ESA, Acknowledgment: J. Hester (ASU) and M. Weisskopf (NASA/MSFC

 

ارسال پاسخ

مجموعه‌ی کامل کلاس‌ها و سمینارها بزودی در بخش محصولات در دسترس قرار خواهد گرفت! رد کردن